با لحاظ پیوستگی پیچیده و متنوع جهان امروز، یکی از الزامات رویارویی موثر رسانه ها با شرایط و مسایل جامعه برای ادامه حیات آنها کسب دانش و مهارت های خاص توسط مدیران آنهاست.  دلیل این امر را هم می توان در محیط های رنگارنگی جستجو کرد که مدیران و فعالان رسانه ها با ارزش ها، خواسته ها و انتظاراتی مواجه می شوند که متفاوت از ارزش ها و فرضیات شخصی آنهاست.


با این وجود بیشتر مدیران رسانه ها، این تفاوتهای فرهنگی را چندان مهم ارزیابی نکرده و از درنظر گرفتن تفاوتهای فرهنگی و مهارتهای مورد نیاز برای اداره و بهره بردن از آنها دوری می کنند در حالی که همین بی تفاوتی منشأ  بسیاری از نقاط چالش برانگیز در اداره سازمانی رسانه ها است.

لذا باید مدیران رسانه ها در دوره جدید به دنبال مهارتی باشند که بتوانند با افراد مختلف به طور مستمر تطبیق پیدا کرده و قدرت اداره ارتباطات بین فرهنگی را دارا شوند. این مهارت امروز در جوامع علمی"هوش فرهنگی" خوانده می شود. این مهارت خاص که می تواند مزیتی رقابتی برای هر رسانه باشد عبارت است از: " توانایی فرد برای تطبیق با ارزشها، سنتها و آداب و رسوم متفاوت از آنچه به آنها عادت کرده است."

هوش فرهنگی تلاش می کند تا علاوه بر جنبه های آشکار فرهنگ مانند هنر، ‌موسیقی و سبک رفتار زندگی، به بخشهای پنهان فرهنگ یعنی عقاید، ارزشها، انتظارات، نگرشها و مفروضات هم توجه کند. هوش فرهنگی به مدیر رسانه اجازه می دهد تا تشخیص دهد دیگران چگونه فکر می کنند و چگونه به الگوهای رفتاری پاسخ می دهند.

استفاده و توجه به هوش فرهنگی آنجا اهمیت پیدا می کند که نظریه پردازانی مانند گلمن( Goleman )  تاکید می کنند که سهم ضریب هوشی در موفقیت تنها حدود 20درصد است و مابقی عوامل موثر در موفقیت را باید در مواردی چون هوش فرهنگی و هوش عاطفی جستجو کرد.

چنین است که کاملا آشکار می شود هوش فرهنگی یک مزیت رقابتی و قابلیت استراتژیک برای رسانه ها است. پس سازمانهای رسانه ای  و مدیرانی که ارزش استراتژیک هوش فرهنگی را درک کنند، می توانند از تفاوتها و تنوع فرهنگی در جهت ایجاد مزیت رقابتی و برتری در بازار جذب مخاطب و همچنین مدیریت سازمان تحت مدیریت خود استفاده کنند. به تعبیری می توان مدیران رسانه ای دارای این مهارت را جزء دارایی های ارزشمند سازمان های رسانه ای دانست به خصوص در زمان بحران که ارزش این مدیران بیشتر نمایان می شود.

اما یک مدیر رسانه ای چگونه می تواند مهارتهای مرتبط با هوش فرهنگی خود را توسعه دهد؟ در پاسخ به این سوال می توان گفت علاوه بر دارا بودن دیدگاه مثبت نسبت به تفاوتهای فرهنگی، پذیرش تنوع فرهنگی و تجزیه و تحلیل سطوح مختلف فرهنگی افراد سازمان و همچنین مخاطبان، هر مدیر رسانه ای برای تقویت هوش فرهنگی خود باید از استراتژی های خاص متناسب برای تعامل با محیط داخل و پیرامون رسانه تحت مدیریت خود استفاده کند. قطعا آموزش و استفاده از تجارب موفق نیز می تواند در تقویت و تثبیت هوش فرهنگی موثر باشد.

+++

لینک:

هفته نامه پنجره شماره 15 مهر 1391

سفیرنیوز

شفاف

مدیریت رسانه

کافه مدیا

کارگر نیوز

البرز